Starten bij een nieuwe baan: 7 tips voor een duurzame start

Geef jezelf tijd om te wennen

Een nieuwe werkplek kost energie. Je leert nieuwe collega's kennen, krijgt veel nieuwe informatie en moet wennen aan andere systemen, werkzaamheden en verwachtingen.

Kom je uit een periode van ziekte of arbeidsongeschiktheid? Kijk dan niet alleen naar wat je op een goede dag aankunt. Denk vooral na over wat meerdere dagen achter elkaar haalbaar is.

Ook reistijd, gesprekken, drukte op kantoor en het verwerken van nieuwe informatie kosten energie. Een werkdag van zes uur kan daardoor in de praktijk veel meer van je vragen.

1. Begin niet direct op je maximale belastbaarheid

De verleiding is groot om tijdens je eerste weken extra hard te werken. Je bent blij met je nieuwe baan en wilt laten zien dat je werkgever de juiste keuze heeft gemaakt.

Toch is het verstandiger om eerst te ontdekken welk werkritme je duurzaam kunt volhouden. Let bijvoorbeeld op hoeveel energie je na een werkdag overhoudt en hoeveel herstel je nodig hebt voordat je opnieuw kunt werken.

Merk je dat je iedere avond volledig uitgeput bent of dat je vrije dagen vooral nodig hebt om bij te komen? Dan is dat belangrijke informatie. Het hoeft niet direct te betekenen dat de baan niet past, maar mogelijk wel dat je uren, werkzaamheden of planning aangepast moeten worden.

Heb je tijdens een eerder re-integratietraject al ontdekt welke uren of werkzaamheden goed bij je passen? Gebruik die kennis dan ook bij je nieuwe werkgever.

Het doel is niet om zo snel mogelijk alles weer te kunnen. Het doel is een werkritme vinden dat je kunt volhouden.

2. Maak vanaf het begin duidelijke afspraken over verwachtingen

Een functieomschrijving vertelt niet altijd hoe je werk er in de praktijk uitziet. Bespreek daarom in je eerste dagen met je leidinggevende wat belangrijk is.

Vraag bijvoorbeeld welke werkzaamheden prioriteit hebben, wat je in de eerste weken moet leren en wanneer je werkgever vindt dat je goed bent ingewerkt.

Een praktische vraag is:

“Wanneer vinden jullie mijn eerste maand geslaagd?”

Het antwoord geeft vaak veel duidelijkheid. Je weet beter waar je aandacht naartoe moet en voorkomt dat je zelf probeert alles tegelijk op te pakken.

Plan bij voorkeur al vroeg een nieuw gesprek om te bespreken wat goed gaat, waar je nog aan moet wennen en of bepaalde werkzaamheden opvallend veel energie kosten.

3. Bespreek wat je nodig hebt om goed te kunnen werken

Je hoeft bij een nieuwe werkgever niet automatisch je volledige medische geschiedenis te vertellen. Vaak is het nuttiger om te bespreken wat je nodig hebt om je werkzaamheden goed uit te voeren.

Je kunt bijvoorbeeld zeggen:

“Ik functioneer het beste wanneer ik mijn werk goed over de dag kan verdelen en tussendoor korte herstelmomenten kan nemen.”

Misschien heb je baat bij aangepaste werktijden, gedeeltelijk thuiswerken, een rustige werkplek, extra pauzemomenten of een andere verdeling van werkzaamheden.

Wacht bij noodzakelijke aanpassingen liever niet totdat je vastloopt. Hoe eerder duidelijk is wat je nodig hebt, hoe makkelijker het vaak is om passende afspraken te maken.

4. Houd rekening met alles rondom je werkdag

Belastbaarheid gaat niet alleen over de uren waarop je daadwerkelijk werkt. Ook reizen, op tijd opstaan, sociale contacten, overleggen en het verwerken van nieuwe informatie vragen energie.

Daar komt je leven buiten het werk nog bij. Boodschappen, koken, afspraken en huishoudelijke taken verdwijnen niet omdat je weer werkt.

Houd je agenda buiten werktijd daarom vooral in de eerste weken wat rustiger als dat nodig is. Je lichaam en hoofd moeten wennen aan een nieuw ritme.

Dat je na je eerste werkdagen meer herstel nodig hebt, betekent niet automatisch dat de baan niet bij je past. Kijk vooral of na een aantal weken een werkbaar patroon ontstaat.

5. Stel vragen en probeer jezelf niet voortdurend te bewijzen

Niemand verwacht dat je in je eerste werkweek alles weet. Stel daarom vragen wanneer iets onduidelijk is en schrijf belangrijke informatie op.

Dat kan extra prettig zijn wanneer je snel vermoeid raakt, moeite hebt met concentratie of simpelweg veel nieuwe informatie tegelijk moet verwerken.

Probeer daarnaast niet automatisch iedere extra taak aan te nemen. Vraag eerst wat de prioriteit is.

Je kunt bijvoorbeeld zeggen:

“Ik wil dit graag oppakken. Welke van mijn andere werkzaamheden heeft dan minder prioriteit?”

Daarmee toon je betrokkenheid zonder dat je werkpakket ongemerkt steeds groter wordt.

6. Controleer wat je nieuwe baan betekent voor je uitkering

Ontvang je nog een WIA-, Ziektewet- of WW-uitkering wanneer je met je nieuwe baan begint? Controleer dan welke wijzigingen je aan UWV moet doorgeven.

Nieuwe inkomsten kunnen invloed hebben op de hoogte van je uitkering. Geef wijzigingen daarom op tijd door en controleer je eerste betalingen goed.

Kijk daarnaast naar de gevolgen voor je netto-inkomen, loonheffingskorting en eventuele toeslagen. Zo voorkom je dat je later onverwacht bedragen moet terugbetalen.

Controleer ook of de no-riskpolis voor jou geldt

Sommige mensen die ziek zijn geweest of een arbeidsbeperking hebben, vallen onder de no-riskpolis van UWV. Deze regeling kan het financiële risico voor een werkgever verkleinen wanneer je opnieuw ziek wordt.

Twijfel je of de regeling voor jou geldt? Controleer dit bij UWV voordat je conclusies trekt over jouw persoonlijke situatie.

7. Grijp vroeg in als je nieuwe baan toch te zwaar blijkt

Een terugval of toename van klachten betekent niet automatisch dat je nieuwe baan mislukt is.

Soms ontdek je pas tijdens het werken welke werkzaamheden goed gaan en welke meer energie kosten dan verwacht.

Wacht daarom niet totdat je volledig uitvalt. Bespreek vroeg of een kleine verandering mogelijk is. Denk bijvoorbeeld aan andere werktijden, meer herstelmomenten, tijdelijk minder taken of een aangepaste werkplek.

Ben je nog bezig met het opbouwen van je werkzaamheden? Lees dan ook meer over re-integratie na ziekte en onze tips voor goede re-integratieafspraken.

Een goede start hoeft niet perfect te zijn

Na ziekte of arbeidsongeschiktheid kun je sterk de behoefte voelen om weer te functioneren zoals vóór je uitval.

Maar een succesvolle terugkeer naar werk hoeft niet te betekenen dat alles weer precies hetzelfde wordt.

Misschien werk je minder uren. Misschien heb je meer structuur of herstel nodig. Misschien past ander werk uiteindelijk beter bij je.

Een passende baan is vooral een baan waarin je je kwaliteiten kunt gebruiken én die je op langere termijn kunt volhouden.

Hoe ervaren anderen de stap naar een nieuwe baan?

Tips kunnen je helpen om je start voor te bereiden. Toch kan het prettig zijn om ervaringen te horen van mensen die zelf opnieuw zijn begonnen met werken na ziekte of arbeidsongeschiktheid.

Op het forum van Samen Veerkrachtig kun je ervaringen lezen en zelf een vraag stellen.

Wil je liever persoonlijk ervaringen uitwisselen? Bekijk dan de koffietafels van Samen Veerkrachtig.

Een nieuwe baan hoeft niet vanaf de eerste werkdag perfect te gaan. Geef jezelf de tijd om te ontdekken wat voor jou werkt.